Xu Hướng 2/2023 # Những Câu Nói Hay Về Thơ Ca Và Văn Học Nghệ Thuật Dùng Trong Bài Văn Nghị Luận Văn Học # Top 5 View | Dtdecopark.edu.vn

Xu Hướng 2/2023 # Những Câu Nói Hay Về Thơ Ca Và Văn Học Nghệ Thuật Dùng Trong Bài Văn Nghị Luận Văn Học # Top 5 View

Bạn đang xem bài viết Những Câu Nói Hay Về Thơ Ca Và Văn Học Nghệ Thuật Dùng Trong Bài Văn Nghị Luận Văn Học được cập nhật mới nhất trên website Dtdecopark.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Những câu nói hay về thơ ca và văn học nghệ thuật dùng trong bài văn nghị luận văn học

– “Từ bao giờ đến bây giờ,từ Hômero đến kinh thi đến ca dao việt nam, thơ vẫn là 1 sức đông cảm mãnh liệt và quảng đại. Nó đã ra đời giữa những vui buồn của loài người và nó sẽ kết bạn với loài người cho đến ngày tận thế” (Hoài Thanh)

– “Thơ chỉ bật ra trong tim ta khi cuộc sống đã tràn đầy” (Tố Hữu)

– “Làm thơ là cân 1 phần nghìn milligram quặng chữ” (Maiacopxki)

– “Một câu thơ hay là 1 câu thơ có sức gợi” (Lưu Trọng Lư)

– “Nghệ thuật là lĩnh vực của cái độc đáo.Vì vậy đòi hỏi người sáng tạo phải có phong cách nổi bật,tức là có cái gì rất riêng mới lạ trong phong cách của mình” (Sách Văn học 12)

– “Một tác phẩm nghệ thuật là kết quả của tình yêu. Tình yêu con người, ước mơ cháy bỏng vì 1 xã hội công bằng,bình đẳng bái ái luôn luôn thôi thúc các nhà văn sống và viết,vắt kiện cạt những dòng suy nghĩ,hiến dâng bầu máu nóng của mình cho nhân loại” (L.Tônx)

– “Thiên chúc của nhà văn cũng như những chức vụ cao quý khác là phải nâng đỡ những cái tốt để trong đời có nhiều công bằng,thương yêu hơn” (Thạch Lam)

– Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói của tình cảm con người,là sự tự giãi bày và gửi gắm tâm tư” (Lê Ngọc Trà)

– “Bài thơ anh anh làm một nửa mà thôi Còn một nửa cho mùa thu làm lấy Cái xào xạc hồn anh chính là xào xạc lá Nó không là anh nhưng nó là mùa”

(Sổ tay thơ, Chế Lan Viên)

– “Một nhà nghệ sĩ chân chính phải là nhà nhân đạo trong cốt tủy”. (Sê khốp)

– “Nhà văn phải là người thư kí trung thành của thời đại”. (Banlzac)

– “Văn học, đó là tư tưởng đi tìm cái đẹp trong ánh sáng”. (CharlesDuBos)

– “Nhà văn phải biết khơi lên ở con người niềm trắc ẩn, ý thức phản kháng cái ác; cái khát vọng khôi phục và bảo vệ những cái tốt đẹp”. (Ai ma tôp)

– “Thi ca là một tôn giáo không kỳ vọng.” (Jean Cocteau)

– “Văn học giúp con người hiểu được bản thân mình, nâng cao niềm tin vào bản thân mình và làm nảy nở ở con người khát vọng hướng tới chân lý.” (M.Gorki)

– “Nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật chỉ có thể là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than. (Nam Cao)

– “Văn chương có loại đáng thờ và loại không đáng thờ. Loại không đáng thờ là loại chỉ chuyên chú ở văn chương, loại đáng thờ là loại chuyên chú ở con người .(Nguyễn Văn Siêu)

– “Thơ ca làm cho tất cả những gì tốt đẹp nhất trên đời trở thành bất tử.” (Shelly)

– “Thơ là rựơu của thế gian.” (Huy Trực)

– “Trong tâm hồn con người đều có cái van mà chỉ có thơ ca mới mở được.” (Nhêcơraxop).

– “Trên đời, có những thứ chỉ giải quyết được bằng thơ.” (Maiacôpxki)

– “Niềm vui của nhà thơ chân chính là niềm vui của người mở đường vào cái đẹp, của người biết đi tới tương lai.” (Pautôpxki)

– “Nhà thơ, ngay cả các nhà thơ vĩ đại nhất cũng phải đồng thời là những nhà tư tưởng.” (Biêlinxki)

– “Tất cả mọi nghệ thuật đều phục vụ cho một nghệ thuật vĩ đại nhất là nghệ thuật sống trên Trái Đất.” (Béc-tôn Brếch)

– “Thơ là sự sung mãn của tình cảm mãnh liệt.” (Ban-zắc)

– “Thơ là chuyện đồng điệu.” (Tố Hữu)

– “Thơ là tiếng nói của tri âm.” (Tố Hữu)

– “Cái đẹp là cuộc sống.” (Secnưsepxki)

– “Giọng ca buồn là thích hợp nhất cho thơ ca.” (Etga Pô)

– “Thơ ca phải say mới thích.” (Tố Hữu)

– “Thơ là tiếng gọi đàn.” (Xuân Diệu)

– “Thơ là sự thể hiện con người và thời đại một cách cao đẹp.” (Sóng Hồng)

– “Thơ sinh ra từ tình yêu và lòng căm thù, từ nụ cười trong sáng hay những giọt nước mắt cay đắng.” (Raxun Gamzatôp)

– “Thơ là âm nhạc của tâm hồn, nhất là những tâm hồn cao cả, đa cảm”. (Voltaire)

– “Thơ là viên kim cương lấp lánh dưới ánh mặt trời.” (Sóng Hồng)

– “Thơ là thần hứng.” (Platon)

– “Thơ là ngọn lửa thần.” (Đecgiavin)

– “Thơ ca là niềm vui cao cả nhất mà loài người đã tạo ra cho mình”. (C.Mac)

– “Thơ, trước hết là cuộc đời, sau đó mới là nghệ thuật”. (Biêlinxki)

– “Thơ là cái nhụy của cuộc sống, nên nhà thơ phải đi hút cho được cái nhụy ấy và phấn đấu làm sao cho cuộc đời của mình cũng có nhụy”. (Phạm Văn Đồng)

– “Một nhà văn thiên tài là người muốn cảm nhận mọi vẻ đẹp man mác của vũ trụ”. (Thạch Lam)

– “Sống đã rồi hãy viết, hãy hòa mình vào cuộc sống vĩ đại của nhân dân”. (Nam Cao)

– “Ở đâu có lao động thì ở đó có sáng tạo ra ngôn ngữ. Nhà văn không chỉ học tập ngôn ngữ của nhân dân mà còn là người phát triển ra ngôn ngữ sáng tạo, không nên ăn bám vào người khác. Giàu ngôn ngữ thì văn sẽ hay…Cũng cùng một vốn ngôn ngữ ấy nhưng sử dụng có sáng tạo thì văn sẽ có bề thế và kích thước. Có vốn mà không biết sử dụng chỉ như nhà giàu giữ của. Dùng chữ như đánh cờ tướng, chữ nào để chỗ nào phải đúng vị trí của nó. Văn phải linh hoạt. Văn không linh hoạt gọi là văn cứng đơ thấp khớp…” (Nguyễn Tuân)

– “Giá trị của một tác phẩm nghệ thuật trước hết là ở giá trị tư tưởng của nó. Nhưng là tư tưởng đã được rung lên ở các bậc tình cảm, chứ không phải là cái tư tưởng nằm thẳng đơ trên trang giấy. Có thể nói,tình cảm của người viết là khâu đầu tiên cũng là khâu sau cùng trong quá trình xây dựng tác phẩm lớn”. (Nguyễn Khải)

– “Mỗi tác phẩm phải là một phát minh về hình thức và khám phá về nội dung”. (Lêonit Lêonop)

– “Cái quan trọng trong tài năng văn học và tôi nghĩ rằng cũng có thể trong bất kì tài năng nào, là cái mà tôi muốn gọi là tiếng nói của riêng mình”. (IvanTuốcghênhiép)

– “Nếu tác giả không có lối đi riêng thì người đó không bao giờ là nhà văn cả… Nếu anh không có giọng riêng, anh ta khó trở thành nhà văn thực thụ” (Sê khốp)

– “Đối với nhà thơ thì cách viết, bút pháp của anh ta là một nửa việc làm. Dù bài thơ thể hiện ý tứ độc đáo đến đâu, nó cũng nhất thiết phải đẹp. Không chỉ đơn giản là đẹp mà còn đẹp một cách riêng. Đối với nhà thơ, tìm cho ra bút pháp của mình – nghĩa là trở thành nhà thơ.” (Raxun Gamzatop)

– “Tôi khuyên các bạn nên đọc truyện cổ tích…thơ ngụ ngôn, các tuyển tập ca dao… Hãy đi sâu vào vẻ đẹp quyến rũ của ngôn ngữ bình dân, hãy đi sâu vào những câu hài hòa cân đối trong các bài ca, trong truyện cổ tích… Bạn sẽ thấy ở đó sự phong phú lạ thường của các hình tượng, sự giản dị của sức mạnh làm say đắm lòng người, vẻ đẹp tuyệt vời của những định nghĩa… Hãy đi sâu vào sáng tác của nhân dân, nó trong lành như nước nguồn ngọt ngào, tươi mát, róc rách từ khe núi chảy ra.” (M.Gorki)

– “Thi sĩ là một con chim sơn ca ngồi trong bóng tối hát lên những tiếng êm dịu để làm vui cho sự cô độc của chính mình.” (B. Shelly)

– “Thơ là một bức họa để cảm nhận thay vì để ngắm.” (Leonardo De Vinci)

– “Ðể trong lòng là chí, ngụ ra ý là thơ. Người có sâu, cạn cho nên thơ có mờ có tỏ, rộng hẹp khác nhau.. Người làm thơ không ngoài lấy trung hậu làm gốc, ý nghĩa phải hàm súc, lời thơ phải giản dị.” (Nguyễn Cư Trinh)

– “Giống như ngọn lửa thần bốc lên từ trong cành khô, tài năng bắt nguồn từ những tình cảm mạnh mẽ nhất của con người.” (Raxun Gazatôp)

– “Không có câu chuyện cổ tích nào đẹp hơn câu chuyện do chính cuộc sống viết ra.” (Andecxen)

– “Thơ là người thư kí chân thành của trái tim.” (Đuybralay)

– “Andecxen đã lượm lặt những hạt trơ trên luống đất của những người dân cày, ấp ủ chúng nơi trái tim ông rồi gieo vào những túp lều, từ đó lớn lên và nảy nở những đoá hoa thơ đẹp, chúng an ủi trái tim của những người cùng khổ.” (Pauxtopxki)

– “Thơ ca là tiếng hát của trái tim, là nơi dừng chân của tinh thần, do đó không đơn giản mà cũng không thần bí, thiêng liêng…Thơ ca chân chính phải là nguồn thức ăn tinh thần, nuôi tâm hồn phát triển, nó không được là thứ thuốc phiện tinh thần êm ái mà nhỏ nhen, độc hại…” (Phương Lựu)

– “Vạt áo của triệu nhà thơ không bọc hết vàng mà đời rơi vãi. Hãy nhặt lấy chữ của đời mà góp nên trang.” (Chế Lan Viên)

– “Tôi thu thập hình tượng cũng như con ong hút mật vậy. Một con ong phải bay một đoạn đường bằng sáu lần xích đạo trong một năm ba tháng và đậu lên bảy triệu bông hoa để làm nên một gam mật.” (P.Povlenko)

– “Chi tiết làm nên bụi vàng của tác phẩm.” (Pauxtopxki)

– “Những câu thơ lấp lánh như những tấm huy chương.” (Pon-Valeri)

– “Cuộc đời là nơi xuất phát cũng là nơi đi tới của văn học.” (Tố Hữu)

– “Nhà văn là người cho máu.” (Enxa Tơriole)

– “Thơ là bà chúa của nghệ thuật.” (Xuân Diệu)

– “Văn học là nhân học.” (Gorki)

– “Nghệ sĩ là người biết khai thác những ấn tượng riêng chủ quan của mình, tìm thấy những ấn tượng đó có giá trị khái quát và biết làm cho những ấn tượng đó có những hình thức riêng.” (M.Gorki)

– “Nghệ thuật là lĩnh vực của sự độc đáo vì vậy nó đòi hỏi người viết sự sáng tạo phong cách mới lạ, thu hút người đọc.” (Phương Lựu)

– “Cái bóng của độc giả đang cúi xuống sau lưng nhà văn khi nhà văn ngồi dưới tờ giấy trắng. Nó có mặt ngay cả khi nhà văn không thừa nhận sự có mặt đó. Chính độc giả đã ghi lên tờ giấy trắng cái dấu hiệu vô hình không thể tẩy xoá được của mình.” (Sách Lý luận văn học)

– “Phải đẩy tới chóp đỉnh cao của mâu thuẫn thì sự sống nhiều hình mới vẽ ra.” (Heghen)

– “Tác phẩm chân chính không kết thúc ở trang cuối cùng, không bao giờ hết khả năng kể chuyện khi câu chuyện về các nhân vật đã kết thúc. Tác phẩm nhập vào tâm hồn và ý thức của bạn đọc, tiếp tục sống và hành động như một lực lượng nội tâm, như sự dằn vặt và ánh sáng của lương tâm, không bao giờ tàn tạ như thi ca của sự thật.” (Aimatop)

– “Tình huống là một lát cắt của sự sống, là một sự kiện diễn ra có phần bất ngờ nhưng cái quan trọng là sẽ chi phối nhiều điều trong cuộc sống con người.” (Nguyễn Minh Châu)

– “Văn học phản ánh hiện thực nhưng không phải là chụp ảnh sao chép hiện thực một cách hời hợt nông cạn. Nhà văn không bê nguyên si các sự kiện, con người vào trong sách một ca chs thụ động, giản đơn. Tác phẩm nghệ thuật là kết quả của một quá trình nuôi dưỡng cảm hứng. thai nghén sáng tạo ra một thế giới hấp dẫn, sinh động…Thể hiện những vấn đề có ý nghĩa sâu sắc, bản chất của đời sống xã hội con người…Nhân vật trong tác phẩm của một thiên tài thực sự nhiều khi thật hơn cả con người ngoài đời, bởi sức sống lâu bền, bởi ý nghĩa điển hình của nó. Qua nhân vật ta thấy cả một tầng lớp, một giai cấp, một thời đại, thậm chí có nhân vật vượt lên khỏi thời đại, có ý nghĩa nhân loại, vĩnh cửu sống mãi với thời gian.” (LLVH)

– “Đối với con người, sự thực đôi khi nghiệt ngã, nhưng bao giờ cũng dũng cảm củng cố trong lòng người đọc niềm tin ở tương lai. Tôi mong muốn những tác phẩm của tôi sẽ làm cho con người tốt hơn, tâm hồn trong sạch hơn, thức tỉnh tình yêu đối với con người và khát vọng tích cực đấu tranh cho lí tưởng nhân đạo và tiến bộ của loài người”. (Sô lô khốp)

– “Văn học làm cho con người thêm phong phú, tạo khả năng cho con người lớn lên, hiểu được con người nhiều hơn.” (M.L.Kalinine)

– “Một tiểu thuyết thực sự hứng thú là tiểu thuyết không chỉ mua vui cho chúng ta, mà còn chủ yếu hơn là giúp đỡ chúng ta nhận thức cuộc sống, lí giải cuộc sống.” (Giooc-giơ Đuy-a-men)

– “Văn học không quan tâm đến những câu trả lời do nhà văn đem lại, mà quan tâm đến những câu hỏi do nhà văn đặt ra, và những câu hỏi này, luôn luôn rộng hơn bất kỳ một câu trả lời cặn kẽ nào”. (Claudio Magris – N.văn Ý)

– “Một tác phẩm nghệ thuật là kết quả của tình yêu. Tình yêu con người, ước mơ cháy bỏng vì một xã hội công bằng, bình đẳng bái ái luôn luôn thôi thúc các nhà văn sống và viết, vắt cạn kiệt những dòng suy nghĩ, hiến dâng bầu máu nóng của mình cho nhân loại.” (Leptonxtoi)

– “Thiên chức của nhà văn cũng như những chức vụ cao quý khác là phải nâng đỡ những cái tốt để trong đời có nhiều công bằng, thương yêu hơn.” (Thạch Lam)

– “Công việc của nhà văn là phát hiện ra cái đẹp ở chỗ không ai ngờ tới, tìm cái đẹp kín đáo và che lấp của sự vật, để cho người đọc một bài học trông nhìn và thưởng thức.” (Thạch Lam)

– “Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói của tình cảm con người, là sự tự giãi bày và gửi gắm tâm tư.” (Lê Ngọc Trà)

– “Một tác phẩm thật giá trị, phải vượt lên bên trên tất cả bờ cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài người. Nó phải chứa đựng một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn lại vừa phấn khởi. Nó ca tụng lòng thương, tình bác ái, sự công bình…Nó làm cho người gần người hơn.” (Nam Cao)

– ”Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một sự bât lương rồi. Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện.” (Nam Cao)

– “Mỗi tác phẩm nghệ thuật là một phát minh về một hình thức, một khám phá mới về nội dung.” (Leonit Leonop)

– “Bạn ơi hay suy nghĩ bằng trái tim / Và hãy đọc cảm xúc bằng lý trí”  (Phôntan)

– “Các ông muốn tiểu thuyết cứ là tiểu thuyết. Tôi và các nhà văn cùng chí hưóng như tôi muốn tiểu thuyết là thực sự ở đời.” (Vũ Trọng Phụng)

– “Người sáng tác là nhà văn và người tạo nên số phận cho tác phẩm là độc giả.” (M.Gorki)

– “Hãy đập vào tim anh – Thiên tài là nơi đó.” (A.De Muytxe)

– “Từ bao giờ cho đến bây giờ, từ Homero đến kinh thi, đến ca dao Việt Nam thơ vẫn là một sức đồng cảm mãnh liệt và quảng đại. Nó đã ra đời giữa những vui buồn của loài người cho đến ngày tận thế.” (Hoài Thanh)

– “Thơ chính là tâm hồn.” (M.Gorki)

– “Văn chương phải là thế trận đuổi nghìn quân giặc.” (Trần Thái Tông)

– “Do tình sinh ý, do ý sinh chữ, bởi cái này mà có cái kia cũng là thế cả.” (Bùi Dương Lịch)

– “Trước hết là các nghệ sĩ lớn, sau đó mới đến các nhà khoa học, họ xứng đáng hơn ai hết được hưởng sự kính trọng của con người.” (Einstein)

– “Những gì tôi viết ra là những gì thương yêu nhất của tôi, những ước mong nhức nhối của tôi.” (Nguyên Hồng)

– “Mỗi tác phẩm đều có ít nhiều nhà văn.” (Thạch Lam)

– “Nền đất ẩm, chiếu manh, trang giấy trắng / Anh khi sinh bao nhiêu vật cho đời / Nên anh chết như chuyến đi dài hạn / Bởi họ sống thay anh có mặt giữa muôn đời.” (Đào Cảng)

– “Nếu tác giả không có lối nói riêng của mình thì người đó không bao giờ là nhà văn cả. Nếu anh ta không có giọng riêng, anh ta khó trở thành nhà văn thực thụ.” (Sekhop)

– “Thơ là thơ, đồng thời là hoạ, là nhạc, là chạm khắc theo một cách riêng.” (Sóng Hồng)

– “Có những đêm không ngủ, mắt rực cháy và thổn thức, lòng tràn ngập nhớ nhung…Khi đó tôi viết.” (Lecmôntop)

– “Nếu những nỗi đau khổ từ lâu bị kiềm chế, nay sôi sục dâng lên trong lòng thì tôi viết.” (Nêkratxtop)

– “Mỗi khi có gì chất chứa trong lòng, không nói ra, không chịu được thì lại cần thấy làm thơ.” (Tố Hữu)

– “Thi sĩ không phải là Người, nó là Người Mơ, Người Say, Người Điên. Nó là Tiên, là Ma,là Quỷ…” (Chế Lan Viên)

– “Thơ là tiếng lòng.” (Diệp Tiếp)

– “Nghệ thuật đó là sự mô phỏng tự nhiên.” (Puskin)

– “Đau đớn thay cho những kiếp sống muốn cất cánh bay cao nhưng lại bị cơm áo ghì sát đất.” (Sống Mòn – Nam Cao)

– “Điều quan trọng hơn hết trong sự nghiệp của những nhà văn vĩ đại ấy lại là cuộc sống, trường đại học chân chính của thiên tài. Họ đã biết đời sống xã hội của thời đại, đã cảm thấy sâu sắc mọi nỗi đau đớn của con người trong thời đại, đã rung động tận đáy tâm hồn với những nỗi lo âu, bực bội, tủi hổ và những ước mong tha thiết nhất của loài người. Đó chính là cái hơi thở, cái sức sống của những tác phẩm vĩ đại.” (Đặng Thai Mai).

Hội Văn Học Nghệ Thuật Tỉnh Yên Bái

Khỉ trong thành ngữ và tục ngữ

Ngày xuất bản: 11/05/2016 8:26:06 SA

Hoàng Đa

Loài khỉ thường sống bầy đàn trên rừng núi. Đó là những con vật nhanh nhẹn, thông minh, vui nhộn, ngộ nghĩnh, giàu ý nghĩa biểu tượng. Khỉ (vượn, đười ươi) được con người lấy làm hình ảnh ẩn dụ trong nhiều câu thành ngữ, tục ngữ của người Việt Nam.

Nói về nơi hẻo lánh, vắng vẻ, ít người qua lại, người ta thường dùng thành ngữ “khỉ ho cò gáy”. Nhưng nếu bạn vào rừng được nghe tiếng ” Ve kêu (ngâm) vượn hót” hoặc“chim kêu vượn hót” thì trong lòng lại thấy vui, thấy rừng núi thật đáng yêu, rộn rã, không còn cảm giác vắng vẻ, cô quạnh nữa. Chính Bác Hồ trong những ngày lãnh đạo kháng chiến chống thực dân Pháp năm 1947 ở nơi rừng sâu núi thẳm của chiến khu Việt Bắc đầy gian khổ khó khăn, Bác vẫn lạc quan cảm nhận được cái hay, cái vui của núi rừng Việt Bắc. Bác đã sử dụng thành ngữ ” vượn hót chim kêu” để miêu tả, kể về cái ” hay” của “Cảnh rừng Việt Bắc” thật thú vị.

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay

Vượn hót chim kêu suốt cả ngày

Khỉ (vượn) có đôi tay dài ( dài như tay vượn), có tài leo trèo ( khỉ leo dây, khỉ leo cây), có thể với tay đu mình thoăn thoắt truyền cây, truyền cành (khỉ đu cây, khỉ đu dây). Mượn đặc tính tài hoa này của khỉ, người ta có câu “Dạy khỉ leo cây (dây)” để phê phán kẻ kém cỏi lại dạy bảo người thông thạo, tài giỏi hơn mình, chỉ ra việc làm đó là thừa, không cần thiết. Thậm chí người ta dùng câu “đánh đu với khỉ” hàm ý giễu cợt người kém cỏi lại muốn thi thố, đọ sức với người tài giỏi hơn mình gấp bội. Bà con Sa Pa thời xa xưa còn mượn hình ảnh “hoa thiên lý” và”khỉ leo dây” để so sánh sự khác nhau một trời một vực giữa gái và trai Sa Pa trong câu ca:

Gái Sa Pa như hoa thiên lý Trai Sa Pa như khỉ leo dây

là một biệt tài mà không phải loài vật nào cũng làm được. Nhưng khỉ chỉ bắt chước người một cách rập khuôn, máy móc, không suy nghĩ, không biết phân biệt đúng sai, hay dở, phải trái, tốt xấu. Đặc tính này cũng được nhân dân kể lại khá nhiều chuyện có thật về loài khỉ (vượn) bắt chước người, hơn nữa còn được thêu dệt thành nhiều truyện vui, truyện ngụ ngôn, khôi hài. Đặc tính này còn được dùng làm hình ảnh ẩn dụ, nhạo báng, chế giễu những kẻ chỉ biết bắt chước một cách rập khuôn, máy móc, gọi là “Khỉ bắt chước người” “bắt chước như khỉ”.

Những đặc điểm hình thể của khỉ như: mặt khỉ, trán khỉ, đuôi khỉ, đít khỉ cũng được nhân dân lấy làm hình ảnh ẩn dụ chỉ con người. Nói “mặt khỉ” là nóitới một khuôn mặt trong trạng thái nhăn nhó, khó coi. Khi nói ” Đồ mặt khỉ” là người ta bày tỏ thái độ đối với người có “mặt khỉ” thật đáng ghét, xấu xa. Lại nữa, nói “đầu trâu mặt khỉ” hay “đầu trâu trán khỉ” là bao hàm cả sự ương bướng, côn đồ, hung ác, dữ dằn. Còn nói “khỉ dính mắm tôm” là ta đã ngầm hiểu mặt khỉ cau có, nhăn nhó khó chịu, khiếp sợ vì khỉ rất kỵ mắm tôm. Đến câu “nhăn như khỉ ăn gừng”, “nhăn như khỉ ăn mắm tôm” là phépso sánh chỉ người có mặt mũi nhăn nhó, trông khổ sở như khỉ ăn phải những thứ không hợp khẩu vị.

Cái mồm và cái đuôi khỉ, hay đúng hơn mồm và đuôi vượn đôi khi cũng gây tai họa, được nhân dân vận dụng khôn khéo để cảnh báo con người:

Con vượn chết vì cái mồm Vượn đuôi dài chết vì cái đuôi

Phê phán kẻ hay ba hoa khoác lác, người ta có cái câu “chỉ hươu chỉ vượn”, “hứa hươu hứa vượn”, “nói hươu nói vượn”, “tán hươu tán vượn”. Nhưng trong cuộc đối đáp với kẻ xấu, khỉ lại có lời đối đáp khá khôn ngoan, sâu cay: ” chuột chù chê khỉ rằng hôi, khỉ lại trả lời cả họ mày thơm”.

chỉ là lời nhận xét thông thường. Nhưng khi ai đó nói ” khỉ chê khỉ đỏ đít” thì đã trở thành câu tục ngữ chỉ kẻ không biết điều, bản thân mình cũng xấu xa, chẳng ra gì lại còn chê bai người khác. Lại có vẻ vô tâm, ngốc nghếch đến nỗi “gần rừng lại không biết khỉ đỏ đít”. Đít khỉ đỏ, da thường chai cứng từng mảng do va quệt thường xuyên trong quá trình chạy nhảy, leo trèo, ngồi lê la ở nhiều chỗ khác nhau, khi ngồi trên cành cây, khi ngồi trên hang đá, khi ngồi ngủ, ngồi nhiều, ngồi lâu… vì thế người ta có câu ví “Chai như đít khỉ” để chê bai, ám chỉ người có tính chai lỳ, rất khó chịu.

Trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, hay trong quan hệ tình yêu, quan hệ nam nữ, đôi khi người ta dùng từ ” khỉ gió” hoặc “đồ khỉ gió” với giọng chế giễu, chê bai, mắng mỏ thân mật, cũng có khi tỏ thái độ bực tức, coi thường, tùy theo ngữ điệu và tình cảm của người nói đối với người giở trò ” khỉ”. Có lẽ vì vậy mà sinh ra từ “trò khỉ” để chỉ hành động xấu xa, thiếu đứng đắn, hoặc chỉ chuyện ái ân. “Làm trò khỉ” là câu nói rõ hơn, bộc lộ thái độ khinh thị của người nói. Phê phán thói đua đòi, bắt chước một cách lố bịch, kệch cỡm, người ta bạo mồm nói câu “Voi đú, khỉ đú, chuột chù cũng nhảy cẫng”, hoặc “Voi đú, khỉ đú, lợn sề cũng hộc”.

Người ta mượn chuyện“khỉ già, khỉ độc” để khuyên bảo con người chớ có coi thường, chê bai ai (hoặc gì đó) kẻo lại rơi vào tình cảnh “khinh khỉ lại mắc độc già”. Cũng có lời khuyên bảo con người cần cần thận, chớ khinh xuất, cậy mình tài giỏi, bởi dù thành thạo, tài giỏi đến đâu cũng có ngày không tránh khỏi sai sót, dẫn đến hậu quả khôn lường, giống như “khỉ già còn đôi khi rơi vách đá”, giống như“Vượn lìa cây có ngày vượn ngã”.

Có nhiều câu thành ngữ, tục ngữ mượn loài khỉ (vượn, đười ươi) để phê phán, chế giễu tật xấu, hoặc cảnh báo con người. Để phê phán kẻ giả dối, dù đội lốt người khác vẫn không thể che giấu được bản chất của mình, người ta dùng câu “khỉ lại là khỉ, mèo vẫn hoàn mèo”, hoặc phê phán kẻ đã nhận xằng cha mẹ mình: ” cha hươu mẹ khỉ”, “cha nai mẹ khỉ”. Phê phán người đời xấu xí, hèn kém lại hợm hĩnh, đua đòi, đài các rởm, người ta có câu tục ngữ giễu cợt “cóc đi guốc, khỉ đeo hoa”. Chê kẻ làm việc ngược đời, trái khoáy, hoặc nuôi dưỡng giúp đỡ kẻ xấu, phản chủ, làm hại mình mà mình không biết, người ta có câu “nuôi khỉ giữ nhà”. Thậm chí, có người còn “rung cây dọa (nhát) khỉ”, thật tốn công vô ích, là cách dọa dẫm không phải lối, không đúng đối tượng.

Câu “Đười ươi giữ ống” xuất phát từ việc khi bắt được mồi, đười ươi (một loài khỉ lớn dạng người, cánh tay rất khỏe) thường hả hê ngửa mặt lên trời cười tít mắt, tay giữ con mồi, cười đến khi mặt trời lặn mới hành hạ hay ăn thịt con mồi. Biết được đặc điểm này, khi đi trong rừng ở khu vực hay có đười ươi sinh sống, một số người có khinh nghiệm đề phòng cẩn thận, họ thường xỏ tay vào 2 ống tre để nếu có bị đười ươi bắt được thì lợi dụng lúc đười ươi nhìn mặt trời cười còn rút được tay ra khỏi ống tre mà trốn thoát, còn chú đười ươi cứ việc ngửa mặt lên trời cười cho đến tối, không hề biết mình đã mất con mồi. Chính bởi vậy mới có câu “Đười ươi giữ ống”, hơn nữa nó còn ngụ ý chỉ kẻ khờ dại, ngốc nghếch, hay bị mắc lừa hoặc tưởng mình đang thắng lớn nhưng thực tế lại chẳng được gì!

Lạ thật! Có bao nhiêu điều tốt đẹp, tài giỏi của loài khỉ (vượn, đười ươi) hơn hẳn các loài vật khác trong rừng, thế mà có rất ít câu thành ngữ, tục ngữ có lời nhận xét, ca ngợi khỉ, hoặc mượn những đặc tính tốt đẹp của khỉ để nói những lời ẩn dụ tốt đẹp về con người. Liệu tác giả dân gian có ác cảm với khỉ không mà thiếu công bằng với khỉ? Trong khi đó ở Trung Quốc loài khỉ được đề cao với hình ảnh Tôn Ngộ Không đi mây về gió, đánh bại bao bọn yêu tinh ác quỷ, giúp Đường Tăng đi lấy Kinh về cho đất nước, rồi sau đó trở thành một vị thánh bất tử: Tề Thiên Đại Thánh.

Nhưng ngẫm nghĩ kỹ, nhân dân nào đâu có chê bai khỉ! Khỉ đã đi vào thành ngữ, tục ngữ một cách tự nhiên, trở thành hình ảnh ẩn dụ để nhân dân phê phán, chế giễu những thói hư tật xấu của con người, góp phần cảnh báo, khuyên bảo con người sao cho lương thiện, đứng đắn, tốt đẹp hơn. Như thế, vô tình khỉ đã trở thành nhân vật khách thể giúp ích cho tâm đức của con người luôn trong sáng, tốt đẹp đấy chứ.

H.Đ

Những Câu Nói Hay Trong Các Tác Phẩm Văn Học

Chao ôi! Ðối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ối… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương…”

Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một sự bất lương rồi. Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện. Chao ôi! Hắn đã viết những gì? Toàn những cái vô vị, nhạt nhẽo, gợi những tình cảm rất nhẹ, rất nông, diễn một vài ý rất thông thường quấy loãng trong một thứ văn bằng phẳng và quá ư dễ dãi. Hắn chẳng đem một chút mới lạ gì đến văn chương. Thế nghĩa là hắn là một kẻ vô ích, một người thừa. Văn chương không cần đến những người thợ khéo tay, làm theo một vài kiểu mẫu đưa cho. Văn chương chỉ dung nạp những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguồn chưa ai khơi, và sáng tạo những cái gì chưa có…”

3, “…trước khi nghĩ đến việc đặt những cái hôn lên cái miệng hoa của người yêu, cũng nên nghĩ đến việc đổ cơm vào đấy đã.”

(Trích tác phẩm: “Một chuyện Xuvơnia” – Xuvơnia = Kỷ niệm) 4, “Kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai kẻ khác để thỏa mãn lòng ích kỉ. Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ kẻ khác trên đôi vai mình.”

5, ” Không được ! Ai cho tao lương thiện ? Làm thế nào cho mất được những vết mảnh chai trên mặt này ? Tao ko thể là người lương thiện nữa. Biết ko ? ..”

(Trích trong tác phẩm “Chí Phèo”)

6, “Nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối , nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối , nghệ thuật có thể chỉ là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than.”

(Trích từ tác phẩm “Giăng sáng”).

7, ” Một tác phẩm thật giá trị, phải vượt lên bên trên tất cả bờ cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài người. Nó phải chứa đựng một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn lại vừa phấn khởi. Nó ca tụng lòng thương, tình bác ái, sự công bình…Nó làm cho người gần người hơn.”

8, ”Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một sự bât lương rồi. Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện.”

Rừng Trong Văn Học Việt Nam

Rừng trong văn học Việt Nam

Thái Công Tụng

1. Dẫn nhập

Con người từ thời cổ đại cách đây mấy trăm ngàn năm cũng phải dựa vào rừng mà sống: rừng đã là nơi cung cấp chỗ trú ẩn, chỗ nương tựa, chỗ săn bắn, vật liệu làm nhà.. Do đó con người tôn thờ cây như một cái gì linh thiêng, chứa đựng những linh hồn.

2. Vai trò của rừng.

Có thể nói rừng liên hệ đến con người qua 4 khía cạnh chính sau đây :

2.1 cung cấp :

-rừng cung cấp gổ củi: gổ làm bàn ghế giường tủ; củi nấu ăn, nung trong lò gạch, làm than .

– rừng cung cấp các sản phẩm ngoài gỗ củi như nấm, mật ong, măng tre, mây, hoa lan, dược thảo, trầm v.v. Người lính thú đời xưa ở các đồn hẻo lánh cũng chỉ dựa vào rừng m à sống:

Ba năm trấn thủ lưu đồn

Ngày thời canh điếm tối dồn việc quan

Chém tre đẵn gỗ trên ngàn

Hữu thân hữu khổ phàn nàn cùng ai

Miệng ăn măng trúc măng mai

– rừng cung cấp thuốc trị bệnh

Xưa kia, con người nhờ các loại cây cỏ trong rừng để chữa bệnh vì cây cỏ có chất làm lành vết thương, giải nhiệt, giải độc, mụn nhọt, trị cảm cúm, trị ho .. Ngày nay, dù khoa học có tiến bộ nhưng rừng vẫn là nơi các thực vật cung cấp nguyên liệu để khảo cứu, trích các tinh dầu

Nạn sốt rét gây tàn phá làm chết rất nhiều sinh mạng. Cây quinquina (Cinchona sp) cho chất quinine và các thuốc trị sốt rét như chloroquine, quinacrine, primaquine đều từ quinine mà ra .

Trong quãng 3000 cây chứa các đặc tính chống ung thư thì có đến hơn 2000 cây từ rừng nhiệt đới .

2.2 rừng cho nhiều loại trái cây ăn được

Nhiều loài cây trong rừng có trái ăn được: sim, mồng quân, dâu rừng, trái giẻ (noyer; walnut), trái mơ ..

Trái sim có nhiều miền duyên hải Trung Việt:

Đói lòng ăn mớ trái sim

Nhịn ăn khát nước đi tìm người thương

Trái mơ cũng có trong thơ Nguyễn Bính :

Thơ thẩn đường chiều một khách thơSay nhìn xa rặng núi xanh lơ. Khí trời êm ả và trong trẻo Thấp thoáng rừng mơ cô hái mơ.

2.3 điều hoà : rừng hút được chất CO2 và nhả ra oxy; rừng cản dòng nước lũ, giữ lại một phần lượng nước mưa và như vậy, giảm xói mòn, lũ lụt, giúp nước ngầm phong phú hơn. Trong thời kỳ biến đổi khí hậu như hiện nay mà thủ phạm là các khí thải CO2 do sự sử dụng các nhiên liệu hoá thạch như than đá, dầu hoả và hơi đốt thì rừng giúp giảm các khí đó vì với hiện tượng quang hợp, cây rừng có thể hút được các loại khí CO2. Thực vật rừng cũng có khả năng bốc và thoát hơi nước nên trong khí quyển có nhiều hơi nước bốc lên cao làm nguồn nước mưa . Nếu phá rừng thì mỗi khi mưa to, gió, bão, lại càng dễ bị lụt hơn . Lý do là vì nhờ cây rừng có thể giảm được sức mạnh của dòng chảy. Tại nhiều miền duyên hải nhiệt đới, có loại rừng ngập mặn với cây bần, cây đước. Loại rừng này giúp chận lại các trầm tích phù sa và cũng giúp cản trở dòng nước mặn ngoài biển vào nội điạ . Rừng ngập mặn che chở cho cả một hệ sinh thái đa diện dưới chân nó: cua, tôm, cá, cá sấu và chim cò, khỉ, ong trên cây

Trong bài Lời nguyện của rừng, có những câu sau, đề cao vai trò đều hoà đọc ghi nhận :

Để ta sống, ta điều hòa mưa nắng, hoa xinh tươi cây cối nẩy thêm tươi. 

Để ta sống, ta ngăn luồng vũ bão; chận cát bay làn gió bốc tung trời. 

Để ta sống, ta đùn mây quyện gió, gieo mưa tuôn đầm ấm cõi trần gian. 

Để ta sống, ta cản dòng nước lũ, cứu nhân dân cơn thủy nộ lầm than. 

2.4 rừng đóng góp vào các giá trị văn hoá, như tâm linh, thẩm mỹ, giải trí, sức khoẻ và giáo dục

Rừng không phải chỉ là tài nguyên hay môi trường vật lý mà rừng là tâm linh, là cõi vĩnh hằng, là cõi sâu thẳm của nội tâm, là ‘một cõi đi về’

Các tôn giáo lớn luôn luôn nhắc nhở đến cây: cây bồ đề trong Phật giáo, rừng trúc ở đó Phật Thích Ca truyền đạo; cây sồi trong Thánh Kinh

Rừng có vai trò to lớn trong đời sống tinh thần của con người, và nhất là con người thời đ ại ngày nay . Với dân số tăng nhanh, với công nghiệp hoá, đô thị hoá, loài người đã mất đi không gian thiên nhiên, chỉ sống với cao ốc beton, chung đụng với ô nhiễm, với tiếng đ ộng nhà máy, tiếng động xe cộ, máy bay v.v. do đó, muốn lấy lại thăng bằng, con người ngày nay lại càng cần đi tìm những khu rừng, những ngọn núi cao vì chỉ ở đó, họ mới cảm thấy mình tan biến trong cái tĩnh lặng uyên nguyên. :

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn, người đến chốn lao xao.

Lắm khi con người ngày nay sống hối hả ở đô thị cũng chỉ muốn những niềm vui đơn giản như đi dạo dọc theo hàng me xanh lướt thướt như trong câu thơ : Con đường có lá me bay, chiều chiều ta lại cầm tay nhau về., tìm lại chút bình yên thư thái

Vào rừng, thở không khí trong lành, nhìn sao ban đêm, nhìn suối, nghe nước róc rách, bướm lượn nhởn nhơ, chuồn chuồn, nghe côn trùng rỉ rả, mặt trăng lên, sao đêm nở đày trời, giúp ta tránh được các căng thẳng của cuộc sống máy móc đô thị, giúp ta quên đi những nôi nhọc nhằn của thể chất và của tâm linh, ngỡ lòng mình là rừng, ngỡ hồn mình là mây (thơ Hồ Dzếnh), tạo điều kiện giúp con người thoát tục dễ dàng hơn, buông xả được các bụi bặm phù du phiền muộn của cái tôi để hoà mình vào nhịp sống bao la của vũ trụ, giúp ta dễ đồng nhất với vũ trụ, cảm nghiệm lẽ trời trong tĩnh lặng để buông xả, để phá chấp.

Ta cũng thấy trước cảnh vật bao la của vũ trụ rằng con người chỉ là một thành phần nhỏ bé và từ đó cảm thấy khiêm tốn hơn .Mà khiêm tốn giúp cho con người đến đức tin chân thật và đức tin chân thật mới hưóng dẫn con người đến được nơi có Thượng Đế ngự trị dễ đi vào nội tâm hơn, cõi lòng lắng xuống .

Hãy đọc Bà Huyện Thanh Quan:

Dừng chân đứng lại :trời, non, nước

Một mảnh tình riêng ta với ta

Chỉ có hai câu thơ cổ điển trên mà bao gồm mọi yếu tố môi sinh: nào là dừng chân trên đất (thổ quyển), nhìn trời tức mây trôi, gió thổi (khí quyển), nhìn non tức là núi có đá là căn nguyên của đất (thạch quyển), nhìn nước tức sông suối, biển (thủy quyển) và sinh vật, tức tác giả bài thơ (sinh quyển)

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

đến những nương dâu bát ngát trong cảnh khi người vợ lính chiến xa chồng:

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai !

Trong văn học dân gian, cũng nhiều ca dao tục ngữ đề cập đến rừng

Tình yêu trai gái cũng sử dụng thiên nhiên để so sánh:

Chim xa rừng thương cây nhớ cộí

Người xa nguời tội lắm người ơi

Nỏ thà không biết thì thôi

Biết nhau rồi mỗi đứa một nơi, răng đành

Tình yêu trai gái đôi khi cũng mãnh liệt như trong hình ảnh này :

Yêu người như suối cuộn rừng sâu, như con tàu say gió v.v (bài Phượng Yêu)

Một môi trường hài hoà, êm ả giúp con người thảnh thơi trí óc để có thể có tư duy sáng tạo, tư duy thiền:

.. Thu ăn măng giá, đông ăn trúc

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

Rượu đến gốc cây ta sẽ nhắm

Nhìn xem phú qúy tựa chiêm bao

Chúng ta đang ở Quebec, thấy mùa thu với lá nửa vàng nửa đỏ, sau đó từ đầu tháng 10 trở đi là lá bắt đầu rụng: Thu đi cho lá vàng bay, lá rơi cho đám cưới về

Lá rụng vào thu cũng là cảm xúc cho bao nhiêu nhạc sĩ, thi sĩ viết lên nhiều bài thơ, bài nhạc để đời :

Rừng thu thay lá mưa bay buồn rầu

Rừng đông buốt giá mưa bay dạt dào

Rừng thu lá úa em vẫn chưa về

Rừng đông cuốn gió em đứng bơ vơ

Kiếp người cũng được ví như mùa thu với những chữ quên lãng, chết, rất ngắn, nhạt phai trong bài Nhìn những mùa thu đi “Nhìn những mùa thu đi, em nghe sầu lên trong nắng/ Và lá rụng ngoài song, nghe tên mình vào quên lãng/ Nghe tháng ngày chết trong thu vàng (…) Đã mấy lần thu sang / Công viên chiều qua rất ngắn / Chuyện chúng mình ngày xưa, anh ghi bằng nhiều thu vắng, đến thu này thì mộng nhạt phai”.

Thơ của Hoàng Ngọc Ẩn Rừng lá thay chưa cũng nói đến sự vô thường của kiếp người:

Anh đi rừng chưa thay lá

Anh về rừng lá thay chưa

Phố củ bây chừ xa lạ

hắt hiu đợi gió giao mùa

Khi nàng Kiều tiễn chân Thúc sinh về quê vợ, cụ Nguyễn Du đã lồng vào cảnh mùa thu:

Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san

Người về chiếc bóng năm canh

Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi

Cũng khi trời vào thu thì nhiệt độ hạ thấp, nước ngầm trong đất bị đông lại nên thực vật phải thich nghi với sự thay đổi khí hậu bằng cách rụng lá, nhưng trước đó, lá cây từ từ chuyển màu từ xanh sang màu vàng, màu đỏ, –nhuốm màu quan san – như mọi rừng ôn đới có lá rụng (temperate deciduous forest ) ở Canada.

Loại rừng này có ở các vùng miền hạ lưu sông Dương Tử, sông Hoàng hà, nghĩa là các vùng khí hậu ôn đới . Loại rừng này cũng có nhiều bên Âu Châu (Pháp, Đức ..) và ngoài cây phong (tên Latin là Acer, họ Aceraceae), còn có nhiều loại cây khác như cây sồi (chêne; oak), cây sồi rừng (hêtre), cây tần bì (frêne; ash), cây lê đá (sorbier), cây đào gai (aubépine), cây hồ đào ( noyer; walnut); cây dẻ (chataignier; chesnut); cây dương (peuplier; poplar); cây du (orme; elm), cây dẻ (marronnier; common-horse chesnut). Loại rừng này hiện diện ở các vùng núi phía Montreal, Sherbrooke, Hull, Trois Rivieres) …Gần mặt đất, trong loại rừng ôn đới này có nhiều loài dương sĩ, thảm cỏ tươi, thảm cỏ mục. Động vật thì gặp các loài chồn, chim, sóc ..

Tưởng cũng cần nói thêm là trên thế giới, tùy theo khí hậu, ta có những loại rừng khác nhau. Vài ví dụ: tại Việt Nam, Indonesia, Mã Lai cũng như vùng Amazone bên Brésil, có rừng mưa nhiệt đới (tropical rainforest), có nhiều tầng cây con chằng chịt.

Cũng có loại rừng khô nhiệt đới (tropical seasonal forest) khi có mùa khô kéo dài như các rừng Đông Bắc Ấn độ, Đông Bắc Thái Lan.

Trên kia là nói về rừng ôn đới trong đó có cây phong là cây chiếm dạng ưu thế .Nhưng ở ven sông, thường có nhiều đất ẩm thì thực vật cảnh hay quần xã thực vật thường gặp là một loại rừng khác, có tên là rừng ở bờ nước (riparian forest) với những rặng liễu:

Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang 

Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng

(thơ Xuân Diệu)

hoặc cây liễu như trong câu Kiều:

Sông Tần một giải xanh xanh

Loi thoi bờ liễu mấy cành dương quan

2.5 rừng có vai trò hỗ trợ như giúp tạo ra đất, làm nhiều khối đá đầu tiên vỡ ra . Thực vật với rễ cây có thể xuyên qua các khe nứt của đá và dần dà làm đá bể ra, tạo điều kiện dễ dàng cho đất hình thành ; rễ cây và vi sinh vật thải vào môi trường chất CO2 và các acid khác nhau để huỷ hoại các khoáng chất trong đá, giúp sự phong hoá dễ dàng hơn

3. Kết luận

Với sự biến đổi khí hậu toàn cầu do sự phát thải  các khí độc của các nhà máy, xe cộ, kéo theo nhiều hệ quả như băng hà tan, nước biển dâng, bão lụt tăng thì vai trò bảo vệ môi tr ường lại càng quan trọng hơn .

Do đó, giáo dục môi sinh trong học đường rất cần thiết; những thơ văn, ca dao, tục ngữ đề cao vai trò của môi sinh, từ sông ngòi đến  thác nước sẽ giúp trẻ em học sinh hiểu nhanh hơn vai trò cûa con người trong các hệ sinh thái nhằm bảo vệ chung trái đất.Giáo dục  cho mọi người về sự cần thiết của niềm đồng cảm giữa người và vũ trụ, tình gắn bó giữa con người với thiên nhiên để con người yêu thêm thiên nhiên, tạo vật, tìm lại mây trời hiền hoà, màu xanh của nước và của  núi rừng, nói theo danh từ thời đại là green awareness và từ đó thấy sự cần thiết có một sự hài hoà giữa dân số và thiên nhiên, hài hoà giữa thiên nhiên  và phát triển kinh tế, một sự hài hoà mà chính hệ thống triết học Á Đông luôn luôn đề cao.

Thái Công Tụng

.

Cập nhật thông tin chi tiết về Những Câu Nói Hay Về Thơ Ca Và Văn Học Nghệ Thuật Dùng Trong Bài Văn Nghị Luận Văn Học trên website Dtdecopark.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!